Tuinieren

Steel: lengte en materiaal

Lengte: een langere steel geeft meer hefboom en minder bukken. Voor graaf en schepwerk is 110 cm voor de meeste mensen prettiger dan 100 cm, zeker als je lang bent. Werk je vooral in kleine ruimtes of op een aanhanger, dan is een kortere steel handiger.

Hout: essen en hickory zijn taai en vangen een deel van de schok op. Dat merk je vooral bij slagwerk: een hickory steel voelt na een uur beslissend anders aan dan een stalen steel. Houten stelen vragen wel onderhoud.

Kunststof en metaal: onderhoudsvrij en bestand tegen vocht, maar geven de schok directer door.

Spitten of scheppen

Dit zijn twee verschillende handelingen en dus twee verschillende bladen.

Steken en spitten: een bats of spade met een recht of puntig blad en een scherpe steekrand. Daarmee ga je de grond in. De geharde uitvoeringen zijn bedoeld voor zwaardere en stenige grond.

Scheppen en verplaatsen: een schop met een gebogen blad dat materiaal vasthoudt. Een betonschop heeft een breed blad voor zand, grind en specie. Een aluminium schop is licht en fijn voor het verplaatsen van lichte materialen, maar niet bedoeld voor zwaar of scherp materiaal.

Straatwerk: een straatmakersschop heeft een recht blad waarmee je zand afvlakt en op hoogte brengt in plaats van schept.

Harken, elk voor een ander doel

Bladhark met nylon tanden: licht en breed, voor blad en gras. De tanden zijn flexibel en pakken zonder de zode te beschadigen.

Gazonhark: voor het verticaal uitkammen van gras en mos.

Verzinkte tuinhark met stevige tanden: voor het losmaken en egaliseren van grond en het uithalen van stenen en wortels. Meer tanden betekent fijner werk, een zwaardere uitvoering betekent dat je meer weerstand aankunt.

Polyhark: voor tuin en straatwerk. De rechte uitvoering gebruik je om af te rijen en op hoogte te brengen langs een rand, de schuine om materiaal te verdelen.

Mestvork: voor het verplaatsen van los, vezelig materiaal zoals mest, compost en takken. De steellengte bepaalt hier vooral of je vanaf de grond of vanaf een kar werkt.

Bezems en onkruid

Bassine haren: natuurhaar met stevige veerkracht. De keuze voor grof en droog vuil op ruwe bestrating.

Kunststof haren: beter geschikt voor nat werk en fijner materiaal, en makkelijker schoon te houden.

Halfronde en ronde gemeentebezem: breed en zwaar, bedoeld om veel oppervlak in één haal te doen.

Ga je bestrating inzanden, veeg dan diagonaal over de voegen in plaats van in de lengterichting. Zo vult het zand de voeg in plaats van dat je het er weer uit veegt.

Voor onkruid tussen klinkers werkt een onkruidborstel met staaldraad beter dan een bezem, omdat je in de voeg komt en de wortel meeneemt. De borstel is een verbruiksartikel: de houder blijft, de borstel vervang je.

Schoffelen

Een rechte schoffel gebruik je met een trekkende beweging naar je toe. Een topschoffel of duwschoffel werkt heen en terug, waardoor je in één beweging over meer oppervlak gaat. Wat beide bepaalt: hoe scherp de snede is. Een schoffel die je een paar keer per seizoen bijslijpt, snijdt onkruid af in plaats van het uit te trekken, en dat kost je minder rug.

Grondboren

Voor paalgaten van schuttingen, hekwerk en fundatiepunten. Kies de diameter altijd ruimer dan de paal, zodat er ruimte overblijft voor beton, grind of aanvulzand. Bij zware kleigrond en stenige grond wint een professionele uitvoering het snel van een lichte verzinkte boor, omdat de bladen en de as meer weerstand kunnen hebben.

Slagwerk

Bij hamers bepaalt de steel hoeveel je van de slag terugkrijgt in je arm. Hickory absorbeert een deel van de energie, staal geeft de slag directer door. Voor lang doorwerken is dat verschil groter dan het gewicht op de doos.

Zo houd je je gereedschap jaren goed

Maak staal na gebruik schoon en droog het af, want zand met vocht is de snelste route naar roest. Vet het blad in het najaar licht in voordat het de schuur in gaat. Een houten steel die ruw wordt, schuur je licht en behandel je met olie, dan splintert hij niet. En vervang een steel voordat hij breekt, niet erna, want een steel die tijdens het werken bezwijkt kost je meestal meer dan alleen de steel.